Hoe gepolariseerd Nederland weer beter wordt – een plan in 16 stappen

(door Hans van Tellingen)

Nederland is gepolariseerd. Sommige vriendengroepen vallen uit elkaar. Er zijn families die uiteen worden gereten. En ook relaties lopen op de klippen. Binnen bedrijven zijn er soms hoogoplopende ruzies. De samenleving in het ooit zo vrije Nederland desintegreert. Mensen leven vaak alleen nog in hun eigen bubbel. Andere meningen worden meestal niet meer getolereerd. Zo jammer. Zo onnodig. Zo fnuikend.

Zeker omdat veel van de oorzaken hiervan door de kabinetten Rutte zijn aangejaagd. Een in naam ‘liberaal’ premier. Maar in de praktijk iemand die de overheidscontrole tot on-Nederlandse proporties heeft aangezwengeld. Qua onnodig angst aanjagen. Bijvoorbeeld op het gebied van corona, stikstof, klimaat. Qua zelf veroorzaakte problemen die eigenlijk geen grote problemen zouden moeten zijn. Maar de toeslagenaffaire kan ook genoemd worden. Of de totaal vastgelopen woningmarkt. De enorme toestroom aan asielzoekers. Waarvan slechts een klein deel ook echt als ‘vluchteling’ dient te worden aangemerkt. Of bijvoorbeeld de steeds grotere houdgreep van de Europese Unie op Nederland. Waardoor wij als land steeds meer soevereiniteit aan het inleveren zijn. Of de totale doorgeschoten gekte inzake ‘wokeness’. Waarbij de uitzondering (waar helemaal niets mis mee is) de norm wordt. En dat wat voorheen ‘normaal’ was wordt ‘ge-outcast’.

En nu?
En wat gaan we eraan doen? Wat moeten we eraan doen? Wat kunnen we eraan doen? Welnu, niemand heeft alle wijsheid in pacht. Dat geldt zeker ook voor mij. Maar, ik heb er wél ideeën over. Uitgesplitst in zestien onderwerpen. Waarbij u en ik het echt niet altijd met elkaar eens hoeven te zijn. Al is er wél één basisgedachte die ons allemaal moet aanspreken. En dat is dat we kunnen leven in vrede. Dat we elkaar in onze waarde moeten laten. Qua meningsverschillen. Qua inzichten. Qua ‘wezen en zijn.’ Als we daarmee kunnen beginnen wordt er pas écht inclusiviteit getoond. En niet de inclusiviteit waarbij er slechts sprake is van één overheersende levensvisie. Nee, we moeten juist elkaars verschillende levensvisies respecteren. Elkaar dan juist omarmen. En naar elkaar luisteren.

  1. Allemaal angst
    Laten we beginnen met het uitbannen van onnodige angst. Alle problemen worden veel te dik aangezet. Of sterker nog: problemen die er niet of nauwelijks zijn, worden gecreëerd. Stop daarmee. Simpel. Robert Long bezong het al in 1974: ‘Wie het meeste angst heeft, heeft vaak het minst te vrezen.’
  2. Feiten
    En stoppen met angst is helemaal niet zo moeilijk als gewoon de feiten worden gevolgd. Hoewel de wetenschap nooit absoluut is (dat zeg ikzelf als drs. in de sociale geografie ook), is er zo veel kennis aanwezig die de media niet of nauwelijks bereikt. Als een uitkomst niet in het geldende geloof past, wordt deze vaak gecanceld. Sterker nog: er zijn soms meer wetenschappers die beweren dat dat geldende geloof niet klopt dan dat er wetenschappers zijn die dat blijven verdedigen. Je hoort ze alleen nauwelijks, die grote groep dissidenten. 
  3. Klimaat
    Klimaat is een gevaarlijk onderwerp tegenwoordig. Bijna elk gesprek ontaardt in een regelrechte ruzie. Nu is het helder dat in anderhalve eeuw de gemiddelde temperatuur met ongeveer een graad is gestegen. Maar heel bijzonder is dat niet. De aarde was ooit een bevroren ijsbal. En op de Noordpool was het ook wel eens 24 gaden. En dat ruim voordat er mensen waren. Het is de vraag hoe significant de menselijke bijdrage aan het klimaat is. Maar als je dan toch iets wilt doen aan CO2-uitstoot zijn er twee mogelijkheden. 1.000 miljard bomen planten (in Canada, Siberië of op andere lege plekken) én kernenergie. Veel meer dan dat kunnen is niet mogelijk.
  4. Boeren
    Laten we stoppen met onze boeren te pesten. Stikstofuitstoot door hen is met 68% gedaald sinds 1990. Het is de vraag hoe schadelijk die uitstoot is. Maar als je er wat aan wilt doen, valt er nog veel winst te behalen met innovatie. Er bestaat geen sterkere boerensector dan de Nederlandse boerensector. Onze boeren zijn de beste, schoonste, duurzaamste en efficiëntste boeren ter wereld. Zij voeden veel binnenlandse en buitenlandse monden. Zij verdienen een standbeeld. Maar het beleid maakt de boeren kapot. Stop met het destructieve stikstofbeleid. Het gaat om meer dan alleen ‘geld om de boeren’ uit te kopen. Het betreft het gehele wezen en zijn van veel boerenfamilies. Het gaat om hun bestaan. Hun ‘alles’. 
  5. Woningen bouwen
    Ja, natuurlijk moeten er woningen gebouwd worden. Maar daarvoor hoeft niet de helft van de veehouders te verdwijnen. Megalomane plannen als ‘tristate city’ zijn echt niet nodig. 15% van Nederland is bebouwd. Als je daar een half procentje aan toevoegt zijn er genoeg woningen. En blijft er nog veel landbouwgrond over. En nee, laten we niet iedereen toelaten. Alleen vluchtelingen (bij voorkeur uit de regio) kunnen hier een plek vinden. Of hoogopgeleide buitenlanders. Mensen die hier komen om hun geluk te beproeven, hoe logisch hun gedachte ook, kunnen we hier lang niet allemaal huisvesten.
  6. Corona
    Nee, nooit meer coronabeleid. #NooitMeerLockdown. Om wat voor reden dan ook. De maatregelen hebben vrijwel niets positiefs opgeleverd. Maar zijn vele malen schadelijker dan het minieme voordeel (slechts een beetje uitstel, maar zeker geen afstel) dat het heeft opgeleverd. Vertrouw voortaan op experts. En laat experts niet het beleid onderbouwen als het eigenlijk niet onderbouwd kan worden. Zoals het RIVM gedaan lijkt te hebben in opdracht van het kabinet. 
  7. Vrije media
    Media dienen volledig vrij te zijn. Ik hoor ook vaak een hoop irritante onzin aan de tafel van bijvoorbeeld Jinek (dat niet weersproken wordt), dus waarom zou dat bijvoorbeeld bij ON niet kunnen? Daarbij: bij ON worden er ook dingen verteld die wel kloppen. Punt is: alles moet kunnen, zolang er maar niet tot geweld of haat wordt opgeroepen. 
  8. Onderwijs
    Het onderwijs kan een stuk onafhankelijker dan nu. Als vader van een dochter en als geograaf heb ik van veel recente VWO-aardrijkskundeboeken kennis genomen. Er is sprake van een activistische toon. Lang niet altijd gebaseerd op feiten. Stop daarmee. Maak onderwijs zo onafhankelijk mogelijk. En jas er niet een eigen wensagenda doorheen. 
  9. Vlees, veganisme
    Feit is dat 5% van de Nederlanders volledig vegetariër of veganist is. 95% eet vlees en vis. Het is prima dat er vegetariërs zijn. Maar drijf de eigen levenswijze niet op door het aan anderen te verplichten.
  10. Geen getroll en bedreigingen
    De sociale media vormen soms een riool. Ik doe mijn uiterste best om altijd netjes te blijven. Maar tegelijkertijd wél de problemen die er spelen scherp te benoemen. Maar best veel mensen worden agressief en gaan schelden. Niet doen. Dit is dan ook een oproep aan iedereen om een beetje OK te blijven. Alleen mensen die schelden of dreigen gaan bij mij op block. Uit alle ‘kampen’. Met eenieder ander blijf ik graag in gesprek. Als mensen slechts een andere mening hebben, luister je naar hen. En zeg je ‘agree to disagree’. Anders ben je een intolerant en totalitair mens.
  11. EU: wel de lusten, niet de lasten, soevereiniteit
    Ik ben nooit tegen Europese samenwerking geweest. DE EEG, de Europese Economische Gemeenschap, was dan ook in grote lijnen in orde. Het gaat mis met de alsmaar sterker wordende centrifugale, supranationale krachten. De democratische legitimiteit is ver te zoeken. Vaak wat schimmige verdragen en geldstromen naar bijvoorbeeld Zuid-Europa worden ons opgedrongen. Alsmede een onhoudbare munteenheid. Mijn opvatting is heel simpel. Nederland moet wel de lusten, maar niet de lasten van Europese samenwerking dragen. En eigenlijk geldt dat voor elk land. Want dan resulteert veel samenwerking tussen de landen onderling. Maar de soevereiniteit van de landen blijft intact. Klaar. 
    Verder ben ik erg kritisch naar de United Nations, de World Health Organization en het World Economic Forum. Het lijkt er steeds meer op dat allerlei inclusieve gedachten, vermomd als een weldaad voor de wereld, ons op enigszins totalitaire wijze worden opgedrongen. Nu ben ik zeker voor een betere wereld. Maar mag ik als goedwillende burger ook nog een beetje inspraak? En tegelijkertijd: ik ga niet mee in die angst voor het WEF. De neocommunistische ideeën zijn dusdanig van realiteit gespeend, dat het niet gaat lukken. Niet in de westerse wereld. En al helemaal niet in Nederland. Daar zijn we te eigenwijs voor. En het is en blijft een adviesclub.
  12. De inclusitie
    Een grote bedreiging komt uit de hoek van Antifa/BLM. Uiteraard ben ik tegen fascisme. En niet zo’n beetje ook. Maar de beweging die zich antifascistisch noemt is echter een ‘contradictio in terminis.’ Want deze gebruikt zélf totalitaire methoden. Op het oog sympathieke gedachten blijken een bron voor radicalisering, totalitarisme en uitsluiting. De inclusieve samenleving is er niet voor iedereen. Niet voor degenen althans die dat gedachtengoed niet volledig omarmen. Of niet voor degenen die nog geen afscheid hebben genomen van hun ‘intrinsieke witheid’. De inclusieve beweging heeft de neiging om mensen te willen cancellen, buiten te sluiten. Inclusitie is dan ook een betere benaming. Nee. We zijn niet allemaal gelijk. Gelukkig maar. Ieder mens is uniek. Eenheidsworst leidt tot totalitair communisme. Wél zijn we gelijkwaardig. Uiteraard. Want: omarm diversiteit. Maar leg niet de nádruk op identiteit. Identiteitsdenken leidt juist tot uitsluiting en discriminatie.
  13. Overheidsdienaren
    De overheidsdienaren zijn er voor de mensen en niet voor zichzelf. Er gaat teveel mis. Zie ook de toeslagenaffaire. En verder: hou op met het onrechtmatig volgen van brave burgers. Het slaat nergens op.
  14. Vrijheid van handelen, ondernemen en mening
    Er is een trio aan vrijheden die mijn levensvisie vormen. Vrijheid van handelen, vrijheid van ondernemen en vrijheid van meningsuiting. Alles moet kunnen. Ieder moet zijn eigen leven naar eigen inzicht kunnen inrichten. Zolang je de wet maar niet overtreedt. Of oproept tot geweld.
  15. Ondernemen
    En over dat ondernemen: zonder ondernemers valt alles stil. Zonder ondernemers zijn er geen banen, geen belastinginkomsten (en dus ook geen ambtenaren). Geen staatsfinanciën. Geen werkende samenleving. De basis voor de economie, welvaart, welzijn en de samenleving wordt dan ook gevormd door deze (MKB-)ondernemers. 
  16. Consumeer en die zogenaamde reset valt stil
    En als laatste? Mijn vak betreft het onderzoeken van consumentengedrag in winkelgebieden. En wat blijkt? Mensen kunnen niet zonder bezit. Ze willen hun eigen spulletjes kopen. De deeleconomie zal slechts een nichemarkt vormen. Dat WEF verkoopt gewoon onzin. Wees er niet bang voor. Zeg ‘nee’ tegen megalomane plannetjes. Simpel. 

De nabrander: energiecrisis en inflatie
Nu is het uiteraard mogelijk om huishoudens steunen met subsidie. Teneinde stijgende energieprijzen te compenseren. Maar is dat wel een goed idee? Niet echt. Dat is een socialistische reflex die altijd zal leiden tot meer regelgeving en meer ambtenaren. Veel beter is het om de belastingen te verlagen. Met elke huidige prijsstijging van de energiekosten profiteert de overheid mee en daarna wordt dat hogere tarief ook nog eens met BTW vermeerderd. Lagere BTW of zelfs geen BTW betekent ook fors lagere inflatie. Lagere energieprijzen betekenen ook lagere productiekosten en dus ook lagere prijzen in de winkel voor de producten. En dus voor een lagere inflatie. Dat is beter voor de economie en ook voor de portemonnee van (ook) de minderbedeelden. Onze huidige minister van Financiën lijkt deze basisprincipes van de economie niet te vatten of wil deze niet vatten. En dat is slecht voor de economie, de inwoners en de gehele Nederlandse samenleving.

Uiteraard zijn er meer dan zestien punten. Dit blog gaat dan ook nog uitgebreid worden. Tot misschien wel een veel uitgebreider geschrift. Met ook ‘de weg om oplossingen te bewerkstelligen’. Voel je dan ook vrij om commentaar te leveren. Of ideeën aan te dragen. En blijf optimistisch. Ikzelf kan niet anders.

Hans van Tellingen is auteur, spreker, sociaal geograaf en landelijk bestuurslid van BVNL. Dit blog is eerder gepubliceerd op de site van OpinieZ.